Ana Sayfa SAĞLIK + MUTLULUKBEDEN Sirkadiyen Ritm Nedir? Sirkadiyen Beslenme Ne Anlama Gelir?

Sirkadiyen Ritm Nedir? Sirkadiyen Beslenme Ne Anlama Gelir?

yazan Hypnoskop

Doğanın ritmiyle uyumlu bir döngüyü ifade eden sirkadiyen ritim, müzik ritmine benzetilebilir. Sirkadiyen ritme uygun beslenmeyi salık eden doktorlar; bir orkestradaki akordu bozuk olan müzik aletlerinin kötü ses çıkaracağı gibi, vücudun biyolojik ritminin bozulması durumunda, hasta bir beden ortaya çıkacağını öne sürmektedir.

Sirkadiyen kelimesinin kökeni Latinceden gelmektedir. Circa etrafında, diem ise gün anlamını taşır. Biyolojik terminolojide, dünyevi ritim olarak kabul edilen sirkadiyen ritim; bedenimizin günlük ritminin dünyanınkine uyumlanmasına salık veren bir beslenme sisteminin doğuşuna neden olmuştur. Yazımızda sirkadiyen ritme uyumlu beslenme modeline dair merak ettiklerinize yanıt bulabilirsiniz 😊.

Sirkadiyen Ritim Nedir, Bedenimizi Nasıl Etkiler?

Gezegenimizin kendi yörüngesi etrafındaki 23 saat 56 dakika 4 saniyelik hareketinin, üzerinde yaşayan canlılarda meydana getirdiği; fizyolojik, biyolojik ve davranışsal döngülerin gün içinde tekrarlamasına sirkadiyen ritim adı verilir. Bitkilerin, hayvanların, mantarların ve insanların yaklaşık 24 saatlik bir zaman dilimi içerisindeki biyokimyasal ve psikolojik davranışlarının bütününe de sirkadiyen saat adı verilmektedir.

Biyolojik saat olarak da bilinen sirkadiyen saat ile oluşan bu ritim, metabolizmamızı yaklaşık 24 saatlik bir döngü şeklinde düzenlemektedir. Dolayısıyla sirkadiyen ritim bozulduğu takdirde metabolizmada sekteye uğrayacaktır. Bu nedenle kronik olarak yorgunluk hissedebilir, kendimizi verimsiz bulabiliriz.

Sirkadiyen ritmin 24 saat boyunca düzenlediği fonksiyonlar:

  • Uyku döngüsü
  • Açlık ve tokluk durumu
  • Isı düzenlenmesi
  • Endokrin sistemi
  • Solunum sistemi
  • Kardiyovasküler sistem
  • Metabolizma hızı

Sirkadiyen ritmin bozulması demek vücuttaki dengenin alt üst olması demektir. Uykumuzu düzenleyen melatonin hormonu sirkadiyen ritimden en çok etkilenen hormondur. Melatoninin en aktif olduğu zamanlar gece 02.00 ve 03.00 saatleri arasıdır. Eğer bu saatlerde derin uykuda değilseniz, biyolojik ritminiz bozulacaktır. Dolayısıyla bedende pek çok fonksiyon doğal işlevini yerine getiremeyecek, bir takım kilo problemlerine de neden olabilir.

Sirkadiyen Ritme Uyumlu Nasıl Beslenilir?

Sirkadiyen beslenme aslında tam anlamıyla vücudun biyolojik saatine, yani biyolojik ritmine göre beslenilmesidir. Güneşin doğuşundan batışına kadar olan gündüz saatlerinde yemek yiyip, güneş battıktan sonra bir nevi oruç tutarak, hiçbir şey yemediğinizde; sinir ve sindirim sisteminiz evrimsel olarak alışık olduğu döngüye uygun beslenmiş olur. 

Güneş battığında beyniniz bedeninize uyumaya hazır olduğunuza dair sinyaller gönderir. Bedeninizdeki tüm sistemlerde olduğu gibi sindirim sistemindeki organlar da dinlenmeye geçerek, sindirim fonksiyonlarını yavaşlatmaya başlar. Bu zaman diliminde dinlenmekte olan, uyumaya hazır bedeninizi çalışmaya zorladığınızda sindirim sistemi bir türlü dinlenmeye geçemediğinden, uykuya geçmeniz de kolay olmayacaktır.

Dolayısıyla sirkadiyen ritme uygun beslenilmediğinde, dengeli metabolizma için elzem olan sağlıklı uyku döngüsü oluşturulması da mümkün olmuyor. Kilo almak başta olmak üzere birçok bedensel rahatsızlığın ortaya çıkma nedenleri de biyolojik ritmimizin dünyevi ritme uyumlu olmaması olduğu yapılan son araştırmalarda karşımıza çıkmaktadır. Peki, böylesi rahatsızlıklardan kaçınmak ve gezegenimizin ritmine uyumlanmamızı sağlayacak; Sirkadiyen Diyet Nasıl Olmalı?

Sirkadiyen diyetin kilit noktası; beslenme saatlerinin düzenlenerek her öğün aynı saatte yemek yemeye özen gösterilmesidir. Aralıklı oruç gibi yeme saatlerini düzenleyen beslenme modelinin de sirkadiyen ritmi temel aldığı söylenebilir. Aralıklı oruç hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz, Aralıklı Oruç (İntermittent Fasting-IF) Nedir?  yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Sabah saatlerinde metabolizma oldukça hızlı çalışmaktadır. Bu saatlerde beden uyanarak adrenalin hormonu salgılar. Bundan ötürü sirkadiyen diyet uygulamalarında, beden sabah saatlerinde alınan gıdaları enerjiye çevireceği için, sabahları enerji değeri yüksek olan tahıl ve yağ grubu tüketilmesi önerilir.

Öğle saatlerinde ise bedenin günün kalanındaki enerji ihtiyacını karşılayabilecek ve daha uzun süreler tok kalmasını sağlayacak yüksek proteinli besinler tercih edilmelidir. Akşamlarıysa sebze gibi enerji değeri düşük olan besinler tüketilmelidir ki istenmeyen yağlanmalardan kaçınılsın. Gece boyu bedenin dinlendirilmesi, yenilenmesi ve biyolojik ritmin korunması adına yemek yememek gerekir.

Böylelikle dünyevi ritme uyumladığımız biyolojik ritmimiz; bizi hem doğal olarak daha canlı, sağlıklı ve üretken yapacak, aynı zamanda geçirdiğimiz her günü doyasıya yaşamamızı sağlayacak enerjiyi içimizde bulmamıza yardım edecektir.

Sirkadiyen ritm ve beslenme hakkında kaynak arıyorsanız, Dr. Ayşegül Çoruhlu’nun Sirkadiyen Beslenme adlı kitabı başlangıç için doğru bir seçim olabilir.

Sağlıklı günler dileriz.

Şunlar da hoşunuza gidebilir

Hypnoskop - En iyiyi yaşamaya başlayın

Bu web sitesi, deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanır. Bu konuda sorun yaşamadığınızı varsayacağız, ancak isterseniz vazgeçebilirsiniz. Kabul Et

error: İçerik korunmaktadır !!